Osady i roztwory barwne — pełna lista maturalna (strona 1/3)
Osady (reakcje strąceniowe)
Wzór
Nazwa
Barwa
AgCl
chlorek srebra
biały
AgBr
bromek srebra
kremowy
AgI
jodek srebra
żółty
Ag₂CrO₄
chromian(VI) srebra
ceglasty/czerwonobrunatny
Ag₃PO₄
fosforan(V) srebra
żółty
BaSO₄
siarczan(VI) baru
biały
BaCO₃
węglan baru
biały
CaCO₃
węglan wapnia
biały
CaSO₄
siarczan(VI) wapnia
biały
PbI₂
jodek ołowiu(II)
żółty
PbSO₄
siarczan(VI) ołowiu(II)
biały
PbS
siarczek ołowiu(II)
czarny
PbCl₂
chlorek ołowiu(II)
biały
Cu(OH)₂
wodorotlenek miedzi(II)
niebieski
Fe(OH)₂
wodorotlenek żelaza(II)
brudnozielony
Fe(OH)₃
wodorotlenek żelaza(III)
rdzawobrunatny
Al(OH)₃
wodorotlenek glinu
biały, galaretowaty
Zn(OH)₂
wodorotlenek cynku
biały
Mg(OH)₂
wodorotlenek magnezu
biały
Cu₂O
tlenek miedzi(I)
ceglastoczerwony
CuS
siarczek miedzi(II)
czarny
ZnS
siarczek cynku
biały
MnS
siarczek manganu(II)
cielisty/różowy
NiS
siarczek niklu(II)
czarny
CdS
siarczek kadmu
żółty
CaC₂O₄
szczawian wapnia
biały
Ag (metaliczne)
srebro (lustro srebrowe)
srebrny nalot
Cu₂O (Trommer)
tlenek miedzi(I) z próby Trommera
ceglasty osad
AgC≡CAg
acetylenek srebra
biały/jasny osad
Sole i roztwory barwne (jony w wodzie)
Wzór
Nazwa
Barwa
CuSO₄·5H₂O
siarczan(VI) miedzi(II) uwodniony
niebieski
CuSO₄ bezw.
siarczan miedzi bezwodny
biały
Cu²⁺(aq)
jon miedzi(II) w roztworze
niebieski
[Cu(NH₃)₄]²⁺
kompleks amoniakalny miedzi
intensywnie niebieski (szafirowy)
CuCl₄²⁻
kompleks chlorkowy miedzi
żółty
KMnO₄
manganian(VII) potasu
fioletowy
Mn²⁺(aq)
jon manganu(II) (po redukcji MnO₄⁻)
prawie bezbarwny (bladoróżowy)
K₂Cr₂O₇
dichromian(VI) potasu
pomarańczowy
K₂CrO₄
chromian(VI) potasu
żółty
Cr³⁺(aq)
jon chromu(III) w roztworze
zielony
FeCl₃
chlorek żelaza(III)
żółtobrunatny
Fe³⁺(aq)
jon żelaza(III) w roztworze
żółtopomarańczowy
Fe²⁺(aq)
jon żelaza(II) w roztworze
bladozielony
Fe(SCN)₃
rodanek żelaza(III)
krwistoczerwony
CoCl₂
chlorek kobaltu(II)
różowy
NiSO₄
siarczan(VI) niklu(II)
zielony
Ni²⁺(aq)
jon niklu(II) w roztworze
zielony
CrCl₃
chlorek chromu(III)
zielony
I₂(aq)/KI
jod w jodku potasu (płyn Lugola)
brunatny/pomarańczowy
I₂ + skrobia
kompleks jodu ze skrobią
granatowy
Kolory w chemii
Tlenki i gazy (strona 2/3)
Tlenki barwne
Wzór
Nazwa
Barwa
CuO
tlenek miedzi(II)
czarny
Cu₂O
tlenek miedzi(I)
ceglastoczerwony
Fe₂O₃
tlenek żelaza(III)
rdzawoczerwony
Fe₃O₄
tlenek żelaza(II,III)
czarny
MgO
tlenek magnezu
biały
CaO
tlenek wapnia
biały
ZnO
tlenek cynku
biały (żółknie na gorąco)
PbO
tlenek ołowiu(II)
żółty
PbO₂
tlenek ołowiu(IV)
brunatny
MnO₂
tlenek manganu(IV)
czarny/brunatny
CrO₃
tlenek chromu(VI)
czerwony
Cr₂O₃
tlenek chromu(III)
zielony
Gazy — barwa i zapach
Wzór
Nazwa
Barwa
Cl₂
chlor
żółtozielony
NO₂
tlenek azotu(IV)
brunatny
N₂O₄
tlenek azotu(IV) — dimer
bezbarwny
NO
tlenek azotu(II)
bezbarwny (brunatnieje na powietrzu → NO₂)
NH₃
amoniak
bezbarwny, ostry zapach
CO₂
tlenek węgla(IV)
bezbarwny
H₂S
siarkowodór
bezbarwny, zapach zgniłych jaj
SO₂
tlenek siarki(IV)
bezbarwny, gryzący zapach
Br₂ (pary)
brom (opary)
pomarańczowoczerwony
O₃
ozon
bladoniebieski
Uwaga: większość prostych gazów (CO₂, NH₃, H₂S, SO₂) jest bezbarwna — rozpoznaje się je po zapachu lub reakcji (np. H₂S czernienie papierka z octanem ołowiu), a nie po kolorze. Kolorowe gazy (Cl₂, NO₂, Br₂ pary) to wyjątki, które lubi sprawdzać CKE.
Kolory w chemii
Związki organiczne, próba płomieniowa, wskaźniki (strona 3/3)
Związki organiczne — barwa i stan skupienia
Wzór
Nazwa
Barwa
C₆H₅NO₂
nitrobenzen
bladożółta oleista ciecz
C₆H₅NH₂
anilina
bezbarwna do bladożółtej (ciemnieje na powietrzu)
C₆H₅OH
fenol
białe kryształy (różowieją na powietrzu)
C₆H₅CH₃
toluen
bezbarwna ciecz
C₆H₅Cl
chlorobenzen
bezbarwna ciecz
TNT
trinitrotoluen
żółte kryształy
kwas pikrynowy
2,4,6-trinitrofenol
żółte kryształy
CHI₃
jodoform
żółty osad, charakt. zapach
2,4,6-tribromofenol
produkt bromowania fenolu
biały osad
Próba płomieniowa — barwy charakterystyczne
Li⁺ karminowoczerwony
Na⁺ intensywnie żółty
K⁺ fioletowy (liliowy)
Ca²⁺ ceglastoczerwony
Sr²⁺ szkarłatny
Ba²⁺ jasnozielony
Cu²⁺ niebieskozielony
Rb⁺ czerwonofioletowy
Cs⁺ niebieskofioletowy
Pb²⁺ niebieskoszary
B (bor) zielony
Sb³⁺ jasnoniebieski
Wskaźniki kwasowo-zasadowe
Wskaźnik
Kwas
Zasada
fenoloftaleina
bezbarwna
malinowa
oranż metylowy
czerwony
żółty
błękit bromotymolowy
żółty
niebieski
papierek uniwersalny
czerwony
granatowy
czerwień Kongo
niebieskofioletowy
czerwony
oranż IV / metyloranż
czerwony
żółty
Pamiętaj: próba płomieniowa nie działa dla wszystkich kationów (np. Mg²⁺, Al³⁺, Zn²⁺ nie barwią płomienia charakterystycznie) — wtedy trzeba użyć reakcji strąceniowej ze strony 1.