Kwasy karboksylowe — słabe, ale ważne. Nauczymy się, co wpływa na ich moc.
Kwasy Karboksylowe
Budowa, moc, reakcje, estryfikacja, kwasy tłuszczowe
Kwasy karboksylowe to grupa −COOH o właściwościach kwasowych. Uczniowie mylą ich moc, reakcje i nie rozumieją wpływu podstawników na kwasowość.
Jak to rozwiążemy: Pokażemy reakcje kwasów (z metalami, zasadami, alkoholami) i wytłumaczymy, jak podstawniki zmieniają moc kwasu.
1. Budowa i nazewnictwo
Grupa karboksylowa
Kwasy karboksylowe zawierają grupę karboksylową –COOH (połączenie grupy karbonylowej C=O i hydroksylowej –OH):
Wzór ogólny kwasów monokarboksylowych (jednej grupy –COOH): CnH2n+1COOH (lub R–COOH, gdzie R to grupa węglowodorowa; dla kwasu mrówkowego R = H).
Nazewnictwo
Nazwa systematyczna: kwas + [nazwa węglowodoru] + -owy. Obok funkcjonują nazwy zwyczajowe:
| HCOOH | kwas metanowy (mrówkowy) |
| CH₃COOH | kwas etanowy (octowy) |
| C₂H₅COOH | kwas propanowy (propionowy) |
| C₃H₇COOH | kwas butanowy (masłowy) |
Kwasy od 4 atomów węgla mają izomery różniące się rozgałęzieniem łańcucha (np. kwas butanowy i kwas 2-metylopropanowy mają wzór C₃H₇COOH/C₄H₈O₂). Występuje też izomeria funkcyjna: kwasy karboksylowe i estry o tym samym wzorze sumarycznym (np. C₂H₄O₂ to kwas octowy LUB metanian... — uwaga, HCOOCH₃ ma C₂H₄O₂ jak kwas octowy).
Kwasy dikarboksylowe
Mają dwie grupy karboksylowe –COOH. Najważniejsze:
| HOOC–COOH | kwas szczawiowy (etanodiowy) |
| HOOC–CH₂–COOH | kwas malonowy (propanodiowy) |
| HOOC–(CH₂)₂–COOH | kwas bursztynowy (butanodiowy) |
| HOOC–(CH₂)₄–COOH | kwas adypinowy (→ nylon) |
| C₆H₄(COOH)₂ | kwas tereftalowy (→ PET) |
Kwas adypinowy i tereftalowy to substraty poliamidów (nylon) i poliestrów (PET) — reagują z diaminami/diolami tworząc długie łańcuchy. Kwas szczawiowy (HOOC–COOH) to najprostszy kwas dikarboksylowy, silniejszy od octowego (dwie grupy –COOH).
2. Otrzymywanie kwasów karboksylowych
Utlenianie alkoholi I-rzędowych (przez aldehyd do kwasu) — potrzebny jest silny utleniacz: najczęściej zakwaszony roztwór KMnO₄ (KMnO₄/H⁺) lub K₂Cr₂O₇/H⁺, na gorąco. Taki utleniacz prowadzi reakcję od razu do kwasu (etap aldehydu trudno tu zatrzymać):
CH3CH2OH KMnO₄/H⁺⟶ CH3CHO KMnO₄/H⁺⟶ CH3COOH
(etanol → aldehyd octowy → kwas octowy)
np. etanol → aldehyd octowy → kwas octowy.
Utlenianie aldehydów — w syntezie stosuje się te same silne utleniacze (KMnO₄/H⁺ lub K₂Cr₂O₇/H⁺); odczynnik Tollensa i odczynnik Trommera (Fehlinga) to za to słabe utleniacze, używane analitycznie do wykrywania grupy –CHO, nie do preparatyki:
CH3CHO [O]⟶ CH3COOH
(aldehyd octowy → kwas octowy)
Hydroliza pochodnych kwasów — np. estrów (hydroliza kwasowa) lub amidów daje z powrotem kwas karboksylowy.
3. Właściwości fizyczne
Dimer — połączenie dwóch cząsteczek w jedną, większą "podwójną" cząsteczkę za pomocą wiązań wodorowych (nie wiązań kowalencyjnych — cząsteczki da się rozdzielić, np. w fazie gazowej przy wysokiej temperaturze). Grupa –COOH ma jednocześnie atom H zdolny do oddania (donor) i atom O zdolny do przyjęcia (akceptor) wiązania wodorowego, więc dwie cząsteczki kwasu "zazębiają się" tymi grupami z dwóch stron naraz, tworząc pierścień:
• Stan skupienia: niższe kwasy (do ~C9) to ciecze, wyższe to ciała stałe.
• Rozpuszczalność w wodzie: niższe kwasy (mrówkowy, octowy) mieszają się z wodą w każdym stosunku (tworzą wiązania wodorowe); rośnie długość łańcucha → maleje rozpuszczalność.
• Temperatura wrzenia: wyższa niż u alkoholi o podobnej masie, bo cząsteczki łączą się w dimery przez wiązania wodorowe.
• Wpływ długości łańcucha: dłuższy łańcuch → wyższa temp. wrzenia/topnienia, gorsza rozpuszczalność w wodzie, lepsza w rozpuszczalnikach organicznych.
4. Właściwości chemiczne
Dysocjacja elektrolityczna — kwasy karboksylowe to słabe elektrolity, dysocjują częściowo:
Moc kwasów — kwasy karboksylowe są słabymi kwasami (mocniejsze od węglowego i fenolu, słabsze od mineralnych jak HCl).
Kwasowość zwiększają podstawniki przyciągające elektrony (np. atomy chlorowca): kwas chlorooctowy ClCH₂COOH jest mocniejszy niż octowy CH₃COOH, a trichlorooctowy Cl₃CCOOH jeszcze mocniejszy (atomy Cl stabilizują anion). Grupy alkilowe (oddające elektrony) lekko osłabiają kwasowość. Kwas mrówkowy HCOOH jest mocniejszy od octowego (brak grupy alkilowej oddającej elektrony).
Stała dysocjacji Ka i pKa
Siłę słabego kwasu opisuje stała dysocjacji Ka. Dla kwasu octowego:
Im większe Ka (mniejsze pKa = −log Ka), tym mocniejszy kwas. Dla kwasu octowego Ka ≈ 1,8·10−5 (pKa ≈ 4,75).
Treść: Oblicz pH 0,1 mol/dm³ roztworu kwasu octowego (Ka = 1,8·10⁻⁵).
Rozwiązanie: Dla słabego kwasu: [H⁺] = √(Ka × Cm) = √(1,8·10⁻⁵ × 0,1) = √(1,8·10⁻⁶) ≈ 1,34·10⁻³ mol/dm³.
pH = −log(1,34·10⁻³) ≈ 2,87.
Mieszanina słabego kwasu i jego soli (np. bufor octanowy: CH₃COOH + CH₃COONa) stabilizuje pH — opiera się zmianom po dodaniu małych ilości kwasu lub zasady. pH bufora liczymy ze wzoru Hendersona-Hasselbalcha: pH = pKa + log([sól]/[kwas]).
5. Reakcje kwasów karboksylowych
Estryfikację i powstające estry rozwijamy w Szczegółowo omawiamy go w Dziale 22 — Estry i Tłuszcze.
Kwasy karboksylowe wykazują typowe reakcje kwasów:
Z metalami aktywnymi (wodór się wydziela):
metal aktywny:
2 R–COOH + Me → (R–COO)2Me + H2↑
(kwas octowy + magnez → octan magnezu + wodór)
Z tlenkami metali:
tlenek metalu:
2 R–COOH + MeO → (R–COO)2Me + H2O
(kwas octowy + tlenek wapnia → octan wapnia + woda)
Z wodorotlenkami (zobojętnianie):
wodorotlenek:
R–COOH + MeOH → R–COOMe + H2O
(kwas octowy + wodorotlenek sodu → octan sodu + woda)
Z węglanami (wydziela się CO₂ — efekt „musowania"):
węglan:
2 R–COOH + Me2CO3 → 2 R–COOMe + H2O + CO2↑
(kwas octowy + węglan sodu → octan sodu + woda + dwutlenek węgla)
Z wodorowęglanami:
wodorowęglan:
R–COOH + MeHCO3 → R–COOMe + H2O + CO2↑
(kwas octowy + wodorowęglan sodu → octan sodu + woda + dwutlenek węgla)
Estryfikacja (z alkoholem, kat. H₂SO₄):
estryfikacja:
R–COOH + R'–OH ⇌ R–COO–R' + H2O
(kwas octowy + etanol ⇌ octan etylu + woda)
Wydzielanie CO₂ z węglanu/wodorowęglanu (musowanie) potwierdza, że badany związek to kwas mocniejszy od kwasu węglowego. Fenol (słabszy kwas) NIE reaguje z wodorowęglanem — to sposób odróżnienia kwasu karboksylowego od fenolu.
Z amoniakiem (powstaje sól amonowa, która po ogrzaniu odwadnia się do amidu):
z amoniakiem:
R–COOH + NH3 → R–COONH4 → R–CONH2 + H2O
(kwas octowy → octan amonu → acetamid)
Budowa, nazewnictwo i pełna chemia amidów (w tym otrzymywanie, hydroliza, charakterystyczne reakcje) są szczegółowo omówione w Dziale 23 — Aminy i Amidy. Tutaj zapamiętaj tylko, że ogrzanie soli amonowej kwasu karboksylowego (R–COONH₄) prowadzi do amidu (R–CONH₂) z odłączeniem wody.
Dekarboksylacja — ogrzewanie soli kwasu z wodorotlenkiem odłącza CO₂ (jako węglan), dając węglowodór:
(octan sodu → metan + węglan sodu)
6. Sole kwasów karboksylowych
Nazewnictwo: [nazwa kwasu z końcówką -an] + [nazwa metalu], np. CH₃COONa to etanian sodu (octan sodu).
Otrzymywanie — w reakcjach kwasu z metalem, tlenkiem, wodorotlenkiem, węglanem (jak wyżej).
Właściwości: sole kwasów karboksylowych to ciała stałe, dobrze rozpuszczalne w wodzie (sole sodowe/potasowe), a ich roztwory mają odczyn zasadowy (hydroliza anionu słabego kwasu). Sole wyższych kwasów to mydła.
7. Kwas metanowy (mrówkowy)
Kwas mrówkowy HCOOH jest wyjątkowy — w cząsteczce ma fragment grupy aldehydowej (H–C=O), dlatego oprócz właściwości kwasowych ma też właściwości redukujące.
Daje dodatnie próby charakterystyczne dla aldehydów:
Próba Tollensa — kwas mrówkowy redukuje [Ag(NH₃)₂]⁺ do srebra (lustro). Próba Trommera — redukuje Cu(OH)₂ do ceglastego Cu₂O. Inne kwasy karboksylowe NIE dają tych prób.
Tylko kwas mrówkowy HCOOH ma atom wodoru połączony bezpośrednio z grupą karbonylową (H–CO–OH), czyli fragment aldehydowy. Pozostałe kwasy (R–COOH, gdzie R to grupa węglowodorowa) tego nie mają, więc nie redukują i nie dają próby Tollensa/Trommera.
Oba są kwasami (reagują z metalami, węglanami), więc trzeba je odróżnić inaczej. Wykorzystujemy właściwości redukujące kwasu mrówkowego: kwas mrówkowy daje dodatnią próbę Tollensa (srebrne lustro) i Trommera (ceglasty Cu₂O), a kwas octowy NIE (brak fragmentu aldehydowego). Jeśli próbka daje lustro srebrne → to kwas mrówkowy.
8. Wyższe kwasy karboksylowe
To kwasy tłuszczowe o długich łańcuchach (budują tłuszcze):
Nasycone:
• palmitynowy — C₁₅H₃₁COOH
• stearynowy — C₁₇H₃₅COOH
Nienasycone:
• oleinowy — C₁₇H₃₃COOH (1 wiązanie C=C)
• linolowy — C₁₇H₃₁COOH (2 wiązania C=C)
• linolenowy — C₁₇H₂₉COOH (3 wiązania C=C)
9. Kwasy nasycone i nienasycone
• Nasycone — tylko wiązania pojedyncze C–C (np. stearynowy). Stałe, trwałe.
• Nienasycone — mają wiązania podwójne C=C (np. oleinowy). Zwykle ciekłe, reaktywne.
Wykrywanie wiązań podwójnych — kwasy nienasycone odbarwiają wodę bromową i KMnO₄ (jak alkeny):
10. Reakcje kwasów nienasyconych
Addycja bromu (do wiązania C=C):
CH2=CH–COOH + Br2 → CH2Br–CHBr–COOH
(kwas akrylowy/propenowy + brom → kwas 2,3-dibromopropanowy)
Odbarwienie wody bromowej potwierdza nienasycenie.
Uwodornienie (addycja wodoru, kat. Ni) — zamienia kwas nienasycony w nasycony:
C17H33COOH + H2 Ni⟶ C17H35COOH
(kwas oleinowy → kwas stearynowy)
To podstawa utwardzania tłuszczów (olej → margaryna).
Hydroksykwasy, chlorki acylowe i bezwodniki (rozszerzenie)
Hydroksykwasy
Hydroksykwasy zawierają jednocześnie grupę –COOH i –OH — łączą właściwości kwasu karboksylowego i alkoholu.
| Kwas | Wzór | Występowanie |
|---|---|---|
| Kwas mlekowy | CH₃–CH(OH)–COOH | mleko kwaśne, mięśnie podczas wysiłku |
| Kwas cytrynowy | HOOC–CH₂–C(OH)(COOH)–CH₂–COOH | owoce cytrusowe (kwas trikarboksylowy) |
| Kwas jabłkowy | HOOC–CH(OH)–CH₂–COOH | jabłka |
| Kwas salicylowy | orto-HO-C₆H₄-COOH | substrat aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) |
Hydroksykwasy reagują JEDNOCZEŚNIE jak kwas (z metalami, zasadami, alkoholami — estryfikacja) i jak alkohol (utlenianie grupy –OH, reakcja z Na). Mogą też ulegać wewnątrzcząsteczkowej estryfikacji, tworząc cykliczne estry (laktony).
Otrzymywanie kwasów z nitryli (materiał dodatkowy)
Hydroliza nitrylu (R–C≡N) w środowisku kwaśnym lub zasadowym (z ogrzewaniem) daje kwas karboksylowy — metoda ta pozwala wydłużyć łańcuch węglowy o 1 atom C względem substratu (np. halogenku alkilu użytego do otrzymania nitrylu).
Chlorki acylowe i bezwodniki kwasowe (rozszerzenie)
| Pochodna | Wzór ogólny | Otrzymywanie z kwasu | Reaktywność |
|---|---|---|---|
| Chlorek acylowy | R–COCl | R–COOH + SOCl₂ (lub PCl₅) → R–COCl | BARDZO reaktywny — gwałtownie hydrolizuje nawet z wilgocią powietrza |
| Bezwodnik kwasowy | (R–CO)₂O | 2R–COOH →(−H₂O, silne odwodnienie) (R–CO)₂O | Reaktywny, wolniejszy niż chlorek acylowy |
Chlorki acylowe i bezwodniki mają przy węglu karbonylowym GORSZĄ grupę odchodzącą niż –OH (Cl⁻ lub karboksylan) — łatwiej ulegają podstawieniu nukleofilowemu (np. z wodą, alkoholem, amoniakiem), dając odpowiednio kwas, ester lub amid znacznie szybciej niż sam kwas karboksylowy.
Ciągi przemian: węglowodór → alkohol → aldehyd → kwas → ester
Zawsze zidentyfikuj NAJPIERW rzędowość alkoholu pośredniego (decyduje, czy dalej powstanie aldehyd+kwas, czy tylko keton) — to najczęstszy punkt rozgałęzienia w takich zadaniach. Następnie prześledź każdy krok osobno, sprawdzając zgodność typu reakcji (addycja/utlenianie/kondensacja) z podanymi odczynnikami.
Obliczenia z miareczkowania kwasów organicznych
📋 Najczęściej sprawdzane zagadnienia
| Zagadnienie | Częstość | Trudność |
|---|---|---|
| Reakcje kwasów (z metalami, zasadami, tlenkami) | ⭐⭐⭐⭐⭐ | Średni |
| Estryfikacja | ⭐⭐⭐⭐⭐ | Średni |
| Wyższe kwasy tłuszczowe (nasycone/nienasycone) | ⭐⭐⭐⭐ | Średni |
| Moc kwasów karboksylowych | ⭐⭐⭐ | Średni |
| Nazewnictwo kwasów karboksylowych | ⭐⭐⭐ | Łatwy |
⚠️ Pułapki egzaminatorów
Konkretne rzeczy, na których CKE najczęściej „łapie" w tym dziale. Sprawdź, czy nie wpadasz w żadną:
Mimo nazwy „kwas" są słabe (częściowo zdysocjowane). Mocniejsze od węglowego, słabsze od mineralnych.
Atomy elektroujemne (Cl) zwiększają kwasowość. Kwas chlorooctowy > octowy. CKE o to pyta.
Kwas + alkohol → ester, ale potrzeba H₂SO₄ i ogrzewania. Bez tego reakcja nie zajdzie.
HCOOH ma w strukturze fragment aldehydowy — jako jedyny kwas redukuje. Pułapka.
Każdy temat ma osobną rubrykę z zadaniami i własnym paskiem postępu. Rozwiąż zadanie samodzielnie, potem kliknij „Pokaż rozwiązanie".
a) sól+woda b) sól+H₂ c) sól+H₂O+CO₂ (wydziela się gaz!)
Treść: Określ typ każdej reakcji: I) C₁₇H₃₃COOH + Br₂ → C₁₇H₃₃Br₂COOH; II) C₂H₅OH → C₂H₄ + H₂O (Al₂O₃, temp.); III) CH₄ + Cl₂ → CH₃Cl + HCl (światło).
Treść: Kwas mlekowy (kwas 2-hydroksypropanowy) ma właściwości kwasów karboksylowych i alkoholi. Podaj produkt organiczny: a) utleniania grupy –OH silnym utleniaczem, b) reakcji z NaOH.
Treść: Podaj nazwę estru powstającego w reakcji kwasu octowego z etanolem (w obecności H₂SO₄).
a) (HCOO)₂Mg+H₂ b) ma fragment aldehydowy → daje lustro srebrowe c) HCOOH⇌HCOO⁻+H⁺
Treść: Podaj nazwę i wzór produktu organicznego powstającego podczas prażenia (suchej destylacji) octanu wapnia (CH₃COO)₂Ca.
Treść: Kwas octowy CH₃COOH reaguje z różnymi substancjami. Wskaż produkt gazowy reakcji: a) z magnezem (Mg), c) z węglanem sodu (Na₂CO₃).
Treść: Wskaż, który związek można utlenić do JEDNEGO kwasu monokarboksylowego za pomocą odczynnika Tollensa [Ag(NH₃)₂]OH: a) propanal, b) propanodial OHC–CH₂–CHO, c) propan-2-on.
Treść: Kwas mlekowy (kwas 2-hydroksypropanowy) ma grupę –COOH i grupę –OH. Wskaż, które grupy reagują z metalicznym sodem i jaki gaz się wydziela.
Treść: Napisz produkty reakcji kwasu octowego z magnezem. Jaki gaz się wydziela?
| substraty | CH₃COOH + Mg |
Treść: Napisz produkt reakcji kwasu octowego z etanolem (estryfikacja) i nazwij go.
| substraty | CH₃COOH + C₂H₅OH |
Treść: Napisz równanie spalania całkowitego kwasu octowego CH₃COOH i podaj współczynnik przy O₂.
| związek | CH₃COOH |
Treść: Ustal wzory związków A, B, C w ciągu otrzymywania kwasu octowego z węglika wapnia: (A — gaz, B — aldehyd, C — kwas).
Treść: Ustal wzory związków A, B, C w ciągu przemian: (A — aldehyd, B — kwas, C — ester).
Treść: Ustal wzory związków A, B, C w schemacie syntezy kwasu propanowego: (A — alkohol, B — aldehyd, C — kwas).
Treść: Ustal wzory związków A, B, C w ciągu przemian: (A — węglowodór, B — chloropochodna, C — alkohol).
Treść: Pewna pochodna węglowodoru ma wzór ogólny CₓHᵧO₂ i masę molową M = 60 g/mol. Oblicz x i y oraz podaj wzór sumaryczny związku.
Treść: W reakcji 11 g kwasu jednokarboksylowego z magnezem otrzymano 1,4 dm³ wodoru (war. normalne). Ustal wzór i nazwę systematyczną tego kwasu.
| m kwasu | 11 g |
| V(H₂) | 1,4 dm³ |
| V₀ | 22,4 dm³/mol |
Treść: Na zobojętnienie 0,60 g kwasu octowego CH₃COOH zużyto roztwór NaOH. Oblicz objętość NaOH 0,50 mol/dm³. (M(CH₃COOH)=60)
| m(kwasu) | 0,60 g |
| C(NaOH) | 0,50 mol/dm³ |
Treść: Kwas szczawiowy HOOC-COOH ma dwie grupy karboksylowe. Ile moli NaOH potrzeba do zobojętnienia 1 mola tego kwasu?
| kwas | HOOC-COOH |
Treść: Z 0,10 mola kwasu octowego i nadmiaru etanolu otrzymano octan etylu z wydajnością 70%. Oblicz masę estru. (M(octanu etylu)=88)
| n(kwasu) | 0,10 mol |
| wydajność | 70% |
Treść: Do zobojętnienia 12 g pewnego kwasu monokarboksylowego zużyto 200 cm³ roztworu KOH o stężeniu 1 mol/dm³. Ustal wzór tego kwasu.
| m kwasu | 12 g |
| V(KOH) | 200 cm³ = 0,2 dm³ |
| c(KOH) | 1 mol/dm³ |
Treść: 9,2 g etanolu utleniono całkowicie do kwasu octowego. Otrzymany kwas rozpuszczono w wodzie, uzyskując roztwór 20-procentowy o gęstości 1,05 g/cm³. Oblicz masę otrzymanego roztworu oraz stężenie molowe kwasu octowego.
| m etanolu | 9,2 g |
| M(etanol) | 46 g/mol |
| M(kwas) | 60 g/mol |
| Cₚ roztworu | 20 % |
| d | 1,05 g/cm³ |
Treść: 0,5 mol octanu wapnia (CH₃COO)₂Ca poddano prażeniu, a powstały produkt organiczny uwodorniono z wydajnością 100%. Oblicz masę otrzymanego alkoholu oraz objętość zużytego wodoru (warunki normalne).
| n octanu | 0,5 mol |
| V₀ | 22,4 dm³/mol |
Treść: Kwas octowy otrzymywano z węglika wapnia w ciągu CaC₂ → C₂H₂ → CH₃CHO → CH₃COOH. Wydajności kolejnych etapów wynoszą 90%, 60% i 80%. Oblicz masę węglika wapnia potrzebną do otrzymania 600 g 80-procentowego roztworu kwasu octowego.
| m roztworu | 600 g |
| Cₚ kwasu | 80 % |
| M(kwas) | 60 g/mol |
| M(CaC₂) | 64 g/mol |
| wydajności | 90%, 60%, 80% |
Treść: W wyniku utlenienia pewnego aldehydu (próba Trommera) otrzymano 17,6 g kwasu monokarboksylowego. Do jego zobojętnienia zużyto 100 cm³ roztworu KOH o stężeniu 2 mol/dm³. Ustal wzór kwasu oraz aldehydu wyjściowego.
| m kwasu | 17,6 g |
| V(KOH) | 100 cm³ = 0,1 dm³ |
| c(KOH) | 2 mol/dm³ |
CH₃COOH < HCOOH < CCl₃COOH (Cl odciąga elektrony i wzmacnia kwas)
Treść: Uszereguj według rosnącego charakteru kwasowego (od najsłabszego): etanol, fenol, kwas octowy, kwas mrówkowy (metanowy).
CH₃COOH, grupa karboksylowa -COOH
Treść: Zaproponuj odczynnik pozwalający odróżnić kwas octowy od fenolu. Podaj obserwację dla kwasu octowego.
Treść: Uszereguj według rosnącej temperatury wrzenia: butan, etanol, kwas etanowy (octowy).
Treść: Określ odczyn (kwasowy / obojętny / zasadowy) wodnych roztworów: a) etanol, b) kwas octowy, c) stearynian sodu, d) propanon.
Treść: Walina to aminokwas o 5 atomach węgla w cząsteczce. Podaj wzór i nazwę systematyczną kwasu monokarboksylowego (CₙH₂ₙ₊₁COOH) zawierającego tyle samo atomów węgla co walina.
Treść: Uszereguj kwasy według rosnącej mocy: kwas octowy, kwas chlorooctowy (ClCH₂COOH), kwas trichlorooctowy (Cl₃CCOOH). Uzasadnij.
| octowy | CH₃COOH |
| chlorooctowy | ClCH₂COOH |
| trichlorooctowy | Cl₃CCOOH |
Treść: Podaj nazwę systematyczną kwasu CH₃-CH₂-CH₂-COOH oraz liczbę atomów węgla w łańcuchu.
| wzór | CH₃CH₂CH₂COOH |
Treść: Kwas mrówkowy HCOOH, w przeciwieństwie do octowego, daje dodatnią próbę Tollensa. Wyjaśnij dlaczego.
| mrówkowy | HCOOH |
| octowy | CH₃COOH |
Treść: Kwas stearynowy C₁₇H₃₅COOH reaguje z NaOH. Jak nazywa się otrzymany produkt i jakie ma zastosowanie?
| kwas | C₁₇H₃₅COOH |
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24